Τι είναι η μεταμόσχευση νεφρού;
Μεταμόσχευση γενικότερα, είναι η διαδικασία εμφύτευσης ζωντανών κυττάρων, ιστών ή οργάνων ενός δότη, για την αποκατάσταση της λειτουργίας αντίστοιχων κυττάρων, ιστών ή οργάνων ενός λήπτη, που καταστράφηκαν ή έγιναν μη λειτουργικά, εξαιτίας κάποιου γενετικού νοσήματος, λοίμωξης ή ατυχήματος.
Πιο συγκεκριμένα, η μεταμόσχευση νεφρού σήμερα αποτελεί τη θεραπεία εκλογής των νεφροπαθών με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και η έλλειψη μοσχευμάτων είναι η κύρια αιτία περιορισμού των μεταμοσχεύσεων νεφρού. Σε παγκόσμιο επίπεδο τα περισσότερα μοσχεύματα προέρχονται από πτωματικό δότη (75%) και ακολουθούν σε συχνότητα τα μοσχεύματα από συγγενή ζωντανό δότη, ενώ σε λίγες μεταμοσχεύσεις τα μοσχεύματα προέρχονται από μη συγγενή ζωντανό δότη.
αρχή
Επιπολασμός
Η μέση επιβίωση ενός έτους των ασθενών που είχαν την πρώτη τους μεταμόσχευση με μόσχευμα από ζωντανό δότη είναι μεγαλύτερη από 90%, ενώ στις μεταμοσχεύσεις στις οποίες ο δότης ήταν πτωματικός, είναι μεγαλύτερη από 80%.
αρχή
Βασικά κριτήρια επιλογής μοσχευμάτων
- Η παρουσία υπέρτασης, σακχαρώδη διαβήτη, ελαττωμένης νεφρικής λειτουργίας, λευκωματουρίας, νεφρολιθίασης, κακοήθους νόσου (καρκίνος) και λοίμωξης (HIV) καθώς και οι αυξημένοι κίνδυνοι του χειρουργίου θεωρούνται πιθανές αντενδείξεις για δωρεά του νεφρού από ζωντανό δότη και πρέπει να εκτιμώνται με μεγάλη προσοχή.
- Ένας συγγενής εξ αίματος είναι ο καλύτερος πιθανός δότης.
- Η μακροχρόνια επιβίωση των μοσχευμάτων από πτωματικό δότη είναι μικρότερη από την επιβίωση μοσχευμάτων που προέρχονται από συγγενή ζωντανό δότη.
- Πτωματικός δότης θα αναζητηθεί εάν δεν υπάρχει κατάλληλος συγγενής ζωντανός δότης.
- Τα βασικά ανοσολογικά χαρακτηριστικά που καθορίζουν την επιλογή του λήπτη είναι η συμβατότητα με τον δότη όσον αφορά την ομάδα αίματος ABO και τα αντιγόνα HLA του μείζοντος συμπλέγματος ιστοσυμβατότητας (A, B και DR) και η παρουσία κυτταροτοξικών αντισωμάτων. Είναι σημαντικό να είναι σε όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση ο υποψήφιος λήπτης.
αρχή
Επιλογή μορφής θεραπείας
- Τα περισσότερα δεδομένα σύγκρισης ποσοστών επιβίωσης ασθενών σε αιμοκάθαρση, CAPD ή μεταμόσχευση δείχουν οτι η υγεία του ασθενούς πριν από τη θεραπεία, κι όχι τόσο η θεραπεία αυτή καθεαυτή, είναι ο πίο σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την επιβίωση μετά την εφαρμογή της θεραπείας. Εντούτοις, φαίνεται οτι υπάρχει μείωση του σχετικού κινδύνου θανάτου των ασθενών που, ενώ βρίσκονται σε πρόγραμμα χρόνιας περιοδικής αιμοκάθαρσης, λαμβάνουν νεφρικό μόσχευμα, συγκριτικά με αυτούς που παραμένουν στην αιμοκάθαρση. Η διαφορά αυτή επιβίωσης είναι πιό εμφανής σε ασθενείς που έχουν λάβει νεφρικό μόσχευμα από συγγενή ζωντανό δότη και ανιχνεύεται από το πρώτο έτος μετά τη μεταμόσχευση, παρά το γεγονός της αυξημένης θνησιμότητας, που συσχετίζεται με τη χειρουργική επέμβαση αυτή καθεαυτή και την εισαγωγική ανοσοκαταστολή.
- Ένας άλλος παράγοντας που είναι σημαντικός για την επιλογή της μορφής θεραπείας είναι η ποιότητα ζωής. Οι περισσότεροι ασθενείς που βρίσκονται σε κάποια μορφή εξωνεφρικής κάθαρσης προτιμούν τη νεφρική μεταμόσχευση με την ελπίδα να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. Πράγματι η επιτυχής νεφρική μεταμόσχευση εξασφαλίζει καλύτερη ποιότητα ζωής. Η ικανοποίηση της ζωής, η αίσθηση της ευεξίας, η ψυχολογική κατάσταση και η ικανότητα για εργασία είναι σαφώς καλύτερες σε ασθενείς που έχουν επιτυχή νεφρική μεταμόσχευση. Η ποιότητα ζωής μετά απο μεταμόσχευση με μόσχευμα που προέρχεται από συγγενή ζωντανό δότη, δε διαφέρει πρακτικά από την ποιότητα ζωής που παρατηρείται στο γενικό πληθυσμό.
- Υπάρχουν περιπτώσεις που η μεταμόσχευση νεφρού αντενδείκνυται και αρκεί μια απλή εξέταση για να αποκλεισθεί κάποιος υποψήφιος λήπτης. Προχωρημένη ηλικία, φτωχή υγεία, κακοήθεια εκτός από βασικοκκυταρικό καρκίνωμα ή καρκίνωμα από πλακώδη επιθήλια που έχει εξαιρεθεί πλήρως, στοιχεία ενεργού λοίμωξης, ενεργός λοίμωξη από ιό ηπατίτιδας B ή C, προηγούμενη απώλεια νεφρικού μοσχεύματος οφειλόμενη σε υποτροπή εστιακής σπειραματοσκλήρυνσης, υποκείμενη ισχαιμική καρδιακή νόσος, υποψία μη συμμόρφωσης στις οδηγίες για ανοσοκαταστολή, αποτελούν σχετικές αν όχι απόλυτες αντενδείξεις για νεφρική μεταμόχευση.
αρχή
Πηγή: Μεταμόσχευση Νεφρού, Γεώργιος Βέργουλας, (Θεσσαλονίκη 2000)
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη νόσο και τη θεραπευτική αντιμετώπισή της παρακαλούμε να απευθύνεστε στον προσωπικό σας ιατρό καθώς κάθε ασθενής είναι μία ξεχωριστή περίπτωση και η θεραπευτική αντιμετώπιση που θα ακολουθηθεί εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, που μόνον ο θεράπων ιατρός είναι σε θέση να γνωρίζει και να αξιολογεί.